Czy doświadczenie chroni przed błędami?

Im większe doświadczenie ma nurek tym bezpieczniej powinien nurkować. Tak może podpowiadać nam intuicja. Ale czy rzeczywiście tak jest?

Doświadczenie wiąże się z mozolną pracą, z wysiłkiem włożonym w kolejne nurkowania. Warto pamiętać, że samo zdobycie certyfikatu nie oznacza kompetencji w danym typie nurkowań. Oznacza spełnienie wymagań zaliczeniowych i jest dopiero początkiem długiej drogi. Drogi, po której wielu z nas kroczy pomimo różnych niepowodzeń.

Często zakładamy, że w każdej działalności duże ryzyko niepowodzenia wiąże się z brakiem doświadczania. Dotyczy to również nurkowania i jest to jak najbardziej normalne założenie. Na samym początku przygody z nurkowaniem nie mamy doświadczenia, wszystko jest nowe, pojawiają się pytania, wątpliwości dotyczące dosyć podstawowych spraw. Zdobywamy je wykonując kolejne nurkowania, zmieniamy miejscówki, nurkujemy z różnymi ludźmi, robimy kolejne kursy czy też szkolenia. W ten sposób uczymy się, a każde nurkowanie może być do tego okazją.

Doświadczenie pomaga nam radzić sobie w trudnych czy też stresujących sytuacjach takich jak np. awaria inflatora. Jest ono bardzo pomocne. Mając w czymś doświadczenie czujemy się coraz pewniej robiąc coś podobnego. Na początku mojej przygody z nurkowaniem stresujące były zanurzenia w Piaście w Opolu. Jednak z kolejnymi nurkowaniami pojawiała się większa pewność siebie. Jest to zupełnie normalne zjawisko i może dotyczyć różnych typów nurkowania. Mając już pewne doświadczenie na wodach otwartych, gdy rozpocząłem przygodę z nurkowaniami jaskiniowymi to byłem w tym typie nurkowań dopiero początkującym, czyli bez doświadczenia. To dosyć oczywiste, ale nie wszyscy zdają sobie sprawę, że nurek doświadczony może nie mieć doświadczenia w innym typie nurkowań. Jaskinie czy kopalnie to inne środowisko niż wody otwarte i wymaga mozolnego zdobywania doświadczenia, bazując oczywiście na posiadanych już kompetencjach nurkowych.

W przypadku jakiegoś wypadku czy też incydentu nurkowego jego spowodowanie często przypisywane jest brakowi doświadczenia. I zdarza się, że tak właśnie jest choć to wszystkiego z reguły nie wyjaśnia. Popełnianie błędów jest jak najbardziej „ludzkie” i dotyczy też doświadczonych nurków. Doświadczenie, choć niezmiernie ważne i cenne, w pełni nie chroni przed popełnieniem błędu, nie chroni przed porażką.

Podsumowanie

Doświadczenie jest niezmiernie ważne. Jest ono jednym ze składników kompetencji, obok wiedzy, umiejętności i postawy. Nad zdobywaniem kolejnych doświadczeń możemy pracować, wykonując następne nurkowania, omawiając i analizując je, ucząc się w ten sposób. Gdzieś w początkach przygody z nurkowaniem również w Piaście w Opolu rozdzielenie się z partnerem spowodowało ogromy stres (odnaleźliśmy się na powierzchni), taka sama sytuacja, która przydarzyła mi się w tym roku, na tej samej miejscówce, nie była tak stresująca. Czy zmieniły się warunki środowiskowe? Nie. Ale zmieniło się moje doświadczenie i moje kompetencje. Pozwoliło to zachować spokój, odnaleźć się i kontynuować nurkowanie.

Doświadczenie pozwala rozwiązywać różne problemy, może pomóc w poradzeniu sobie w sytuacji awaryjnej. Jednak nie chroni ono w 100% przed popełnianiem błędów, nie eliminuje ich. Może je zmienić. Początkujący nurek może popełnić błąd, bo nie będzie czegoś umiał, doświadczony bo zbyt przeceni swoje umiejętności i źle oszacuje zagrożenie.

Wszyscy popełniamy zarówno błędy techniczne, jak i mniej oczywiste błędy poznawcze . Z doświadczeniem może wiązać się rutyna, nadmierna pewność siebie czy też normalizacja odchyleń. Są to duże zagrożenia czyhające na nurków, na tych doświadczonych też. Przykładem normalizacji odchyleń może być skracanie czy też pomijanie omówień, bo przecież nic się do tej pory nie stało. Nie zauważamy tego procesu powolnego odchodzenia od standardu, zaczynamy dryfować i ustalamy „nowy standard”, który może być drogą na skróty, ale niekoniecznie bezpieczniejszą.

Warto się zastanowić co robimy mniej dokładnie niż jeszcze jakiś czas temu, co pomijamy i z czego to może wynikać?

Odkrywaj głębię. Bezpiecznie. Świadomie. Z pasją.