Motywacja w zespole nurkowym

Motywacja

Motywacja to proces psychiczny, który ukierunkowuje nas na działanie, na realizację jakiegoś zadania lub celu. Jest to proces złożony i wymagający zrozumienia, aby w miejsce motywacji nie pojawiło się jej przeciwieństwo, czyli demotywacja.

Wszyscy niejednokrotnie słyszeliśmy o motywacji. Często spotykamy się z nią w pracy. Od menedżerów można usłyszeć o słabej motywacji pracowników lub nawet o jej braku. Równie często menedżerowie są przekonani, że najlepszym sposobem motywowania ludzi są kary i nagrody (finansowe), czyli przysłowiowy kij i marchewka. W ten sposób próbują skłonić ludzi do działania zgodnie z oczekiwaniami organizacji. Takie podejście może działać w przypadku wykonywania prac prostych, powtarzalnych (algorytmicznych) i niewymagających większej kreatywności. Nazywane jest to motywacją zewnętrzną i słabo sprawdza się w przypadku czynności nierutynowych, złożonych, wymagających bardziej myślenia niż szybkiego działania.

Warto zauważyć, że ludzie w większości mają wrodzoną skłonność do poszukiwania wyzwań, do uczenia się oraz do rozwijania swoich zdolności. Niestety często jest to tłumione już na etapie szkolnym i powielane w organizacjach właśnie przez system kar i nagród. Takie podejście prowadzi do niskiej wydajności, a ludzie skupiają się na nagrodach, rywalizacji z innymi, a pojawia się brak kreatywności. Co prawda motywacja zewnętrzna też ma swoje miejsce, ale raczej nie prowadzi do mistrzostwa, do rozwoju.

Przeciwieństwem motywacji zewnętrznej jest motywacja wewnętrzna, czyli ta płynąca z nas samych, z chęci robienia czegoś, co daje nam satysfakcję, zadowolenie i radość z działania.

Kluczowymi elementami motywacji wewnętrznej są:

• autonomia,

• mistrzostwo,

• cel.

Dla wielu autonomia, mistrzostwo i cel są czymś naturalnym, wręcz wrodzonym. Chcemy, w miarę możliwości, działać samodzielnie, a nie pod przymusem; w tym, co robimy, chcemy osiągać jak najlepsze wyniki i z reguły mamy jakiś cel naszego działania. Gdy kieruje nami motywacja wewnętrzna, jesteśmy w stanie dokonywać niesamowitych osiągnięć.

Dla ludzi motywatorami mogą być: zajęcia pełne wyzwań, osiągnięcia, rozwój osobisty, uznanie czy też odpowiedzialność. Czynnikami higieny sprzyjającymi motywacji są natomiast: pewność pracy, wynagrodzenie, status oraz warunki pracy. Zostało to opisane w teorii dwuczynnikowej Fredericka Herzberga. Gdy się temu przyjrzymy, dość łatwo dojść do wniosku, że spełnienie tych warunków może prowadzić do zapobieżenia demotywacji, ponieważ minimalizujemy możliwość wystąpienia frustracji.

Dodatkowo można zauważyć, że kierując się motywacją wewnętrzną, często pojawia się kreatywność, a ta łączy się z wiedzą i innowacją. I do tego powinniśmy dążyć w naszych organizacjach.

Motywacja w zespole nurkowym

Autonomia

Większość z nas nurkuje, kierując się motywacją wewnętrzną. Jedyną nagrodą, na jaką możemy liczyć, jest satysfakcja z udanych nurkowań, z ukończonych szkoleń czy kursów. Nikt nas do nurkowania nie zmusza (autonomia), a robimy to, poświęcając czas i pieniądze. Angażujemy się w nurkowania, wyjazdy oraz w nawiązywanie relacji z innymi nurkami, kierując się z reguły wewnętrzną potrzebą. Warto zauważyć, że autonomia to nie brak zasad czy brak odpowiedzialności, wręcz przeciwnie to świadome i przemyślane działanie.

Mistrzostwo

Nurkując, dążymy do mistrzostwa, do jak najlepszego wykonania zadania. Dla każdego nurka inny będzie poziom tego mistrzostwa. Dla jednych mogą to być nurkowania na głębokości 100 m, a dla innych nurkowania na 10 m przy rafie koralowej w tropikach. Chodzi tu o mistrzostwo osobiste, o podnoszenie własnych kompetencji, o zdobywanie doświadczenia oraz o doskonalenie się w tym, co robimy – niezależnie od głębokości.

Mistrzostwo jest sposobem myślenia, a dążenie do niego rozgrywa się w naszej głowie. Rywalizujmy, ale przede wszystkim z samymi sobą. Starajmy się być lepsi niż wczoraj i angażujmy się w pomaganie innym oraz w dzielenie się wiedzą. Dążąc do mistrzostwa, stawiamy sobie wyzwania. Realizując kolejne nurkowania, kursy czy szkolenia, możemy cieszyć się z osiągnięć. To nas napędza i daje bodźce do kontynuowania oraz rozwijania pasji, jaką jest nurkowanie. Warto zdawać sobie sprawę, że mistrzostwo jest czymś, czego nie da się w pełni osiągnąć, i dlatego jest ono tak interesujące. Jest to droga bez końca, ale droga fascynująca, choć wyboista i wymagająca.

Gdy nurkujemy z innymi, pojawia się też odpowiedzialność, a przecież chcemy zachowywać się odpowiedzialnie i oczekujemy tego od naszych partnerów nurkowych.

Cel

W życiu mamy różne cele. W naszej naturze leży ich poszukiwanie i wielu z nas to robi. Tak samo jest w nurkowaniu. Dla jednych celem rozwoju nurkowego mogą być głębokie eksploracje jaskiń, a dla innych nurkowania w wodach otwartych na głębokość nie większą niż np. 30 m. Cele, które sobie stawiamy, są atrakcyjne, gdy są możliwe do realizacji, ale jednocześnie ambitne. Dążenie do nich może zająć sporo czasu i wysiłku, lecz po ich osiągnięciu pojawia się satysfakcja.

Często jest tak, że cel, który sobie postawimy, może zostać zrealizowany jedynie w perspektywie długofalowej. Mamy wtedy do czynienia z determinacją, czyli wytrwałością w dążeniu do tego, co założyliśmy. Przykładem celu długofalowego może być dla kogoś ukończenie kursu jaskiniowego i nurkowania pod stropem.

Do osiągnięcia zamierzonego celu niezbędny jest trening oraz nieustanne podnoszenie kompetencji, np. poprzez wykonywanie kolejnych nurkowań z bardziej doświadczonymi kolegami i koleżankami. Aby być coraz lepszym, konieczne są również rozmowy o naszych nurkowaniach. Ich omawianie sprzyja nauce i zbliża nas zarówno do celu, jak i do mistrzostwa, dając jednocześnie poczucie autonomii. Jest to możliwe wtedy, gdy możemy się wypowiadać bez obawy przed krytyką ze strony innych nurków, nawet w przypadku popełnienia błędu czy gafy. Mam tu na myśli bezpieczeństwo psychologiczne, bez którego trudno o naukę.

Oczywiście dla części środowiska nurkowego istotne jest również zarabianie na nurkowaniu (satysfakcjonujące wynagrodzenie), jednak większości z nas to nie dotyczy. Zwłaszcza dla tych, którzy żyją z nurkowania, motywacja wewnętrzna ma kluczowe znaczenie. Zapobiega ona wypaleniu oraz sprzyja osiąganiu satysfakcji i zadowolenia z wykonywanej pracy.

Podsumowanie

Motywacja jest niezbędna do działania i jest sprawą głęboko osobistą. Dla różnych ludzi istotne mogą być różne motywatory. Wiemy o tym, ponieważ ludzie są różni, ale różni w przewidywalny sposób. Możemy ludzi motywować i zachęcać do rozwoju, jednak bardzo łatwo jest osiągnąć efekt odwrotny.

W nurkowaniu mamy do czynienia głównie z motywacją wewnętrzną, ze zdrową pasją, która sprzyja tworzeniu i budowaniu zespołów nurkowych. Motywacja w zespole nurkowym oznacza jego siłę i zdolność do nauki.

Na zakończenie, mogę śmiało dodać, że to, w co ludzie wierzą, kształtuje to, co mogą osiągnąć. Jeżeli będziemy kierować się autonomią, mistrzostwem i celem, zachowując jednocześnie zdrowe i racjonalne podejście do stawianych sobie zadań to sukces i satysfakcja będą tylko kwestią czasu. Co prawda wymagać będzie to pracy, zaangażowania i przede wszystkim wysiłku. Ale jest tylko jedno miejsce, w którym znajdziemy sukces przed wysiłkiem. Tym miejscem jest słownik.

Odkrywaj głębię. Bezpiecznie. Świadomie. Z pasją.